Τετάρτη, 23 Απριλίου 2008

Οι 10 εντολές

Πριν λίγο άκουγα στην τηλεόραση για τις 10 εντολές που παρέλαβε ο Μωυσής από το Θεό στο όρος Σινά.

Τελικά τι το σπουδαίο έχουν αυτές οι εντολές, αφού αυτά που λένε είναι πάνω κάτω αυτονόητα και αποδεκτά από όλους;

Εννοείται ότι άλλο η πρακτική τους εφαρμογή στην καθημερινότητα - εγώ τουλάχιστον έχω παραβιάσει σίγουρα κάποια ή κάποιες από αυτές - και άλλο η αποδοχή ότι είναι σωστές και πρέπει κάθε άνθρωπος να τις ακολουθεί.

Δε θα βρεθεί κανείς να διαφωνήσει στα "ου φονεύσεις", "ου κλέψεις", "ου ψευδομαρτυρήσεις", "ου μοιχεύσεις", "Ουκ επιθυμήσεις, αυτά που έχει ο πλησίον σου, δηλαδή μη ζηλεύεις", "τίμα τους γονείς σου".

(Φυσικά υπάρχουν και οι πρώτες 4 εντολές οι οποίες αφορούν τη σχέση του λαού με το Θεό, είναι καθαρά διαδικαστικές δηλαδή!)

Θα μπορούσαν λοιπόν αυτές οι εντολές απλά να γίνουν νόμος και να υπάρχουν βαριές ποινές σε όσους τις παραβούν. Ο Θεός δε φαίνεται να χρειάζεται σε τίποτα.

Εδώ υπάρχει ο αντίλογος ότι τότε ήταν άλλες οι εποχές και αυτά που σήμερα είναι αυτονόητα τότε δεν ήταν. Στην πραγματικότητα το πρόβλημα δεν ήταν αυτό, αλλά η δυσκολία να εφαρμοστούν, καθώς υπήρχε μεγάλη ηθική κατάπτωση.

Δηλαδή το ζητούμενο ήταν η επιβολή.

Αυτή ήταν τελικά η χρησιμότητα του Θεού. Συνέφερε περισσότερο να παρουσιαστούν αυτές οι εντολές ως θεόσταλτες και έτσι ο κόσμος να φοβηθεί την οργή του Θεού αν τις παρακούσει.

Από τότε λοιπόν η θρησκεία δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα μέσο εξουσίας, μηχανισμός επιβολής της θέλησης της στους πιστούς της. Δεν έχουν αλλάξει τόσα πολλά από τότε. Έτσι ήταν, είναι και θα είναι..

Πιστεύω ότι ένας ώριμος άνθρωπος δε χρειάζεται κανέναν Θεό και κανέναν εκπρόσωπο του, για να έχει γνώση του καλού και του κακού και να προσπαθεί με όλες του τις δυνάμεις να ακολουθεί το πρώτο και να αποφεύγει όσο μπορεί το δεύτερο.

Και όσο για το Θεό, αν τελικά υπάρχει, το μόνο που θα κάνει είναι να κρίνει στο τέλος της ζωής μας αν τα καταφέραμε ικανοποιητικά ή όχι σε αυτή μας την προσπάθεια.

18 σχόλια:

Hfaistiwnas είπε...

χαχαχα! Ναι που λες! Η εκκλησία πάντα ήθελε να επιβληθεί, εξουσία στην εξουσία. Ακόμη και τώρα...
Μικρά όταν μας το έλεγαν, φοβόμουνα, μεγαλώνοντας όμως κατάλαβα ότι πρόκειται απλά για κατευθυντήριες οδηγίες, χαχα! Τότε μπορεί να ήταν νόμοι. Πιστεύω όμως ότι διαχρονικά έπαιξαν το ρόλο τους, καθώς διαμόρφωσαν κοινωνίες. Κάπως έτσι φτάσαμε ως εδώ. Πλέον να είναι όλα αυτά αυτονόητα.
Όσο για το Θεό, θα συμφωνήσω μαζί σου....
Καλησπέρα!

revqueer είπε...

Ως αγνωστικιστής δε μπορώ παρά να χαιρετίσω το συγκεκριμένο ποστ! Εύγε!

Dynx είπε...

Δεν είμαι ούτε αγνωστικιστής ούτε άθεος, ούτε Χριστιανός, αλλά συμφωνώ με το κείμενο σου.

Ειδικά το "ου μοιχεύσεις", "ου ψευδομαρτυρήσεις", "τίμα τους γονείς σου" είναι άκυρα:

1. Ο γάμος από μόνος του ίσως να μην είναι η καλύτερη λύση για τη συμβίωση 2 ατόμων.
2. Τα ψέματα είναι αναγκαία πάρα πολλές φορές.
3. Οι γονείς έχουν σχεδόν πάντα άδικο, αφού η σκέψη τους είναι συνήθως οπισθοδρομική και έχουν ζήσει κάτω από διαφορετικές συνθήκες.

Nick είπε...

xex :) kwsta... oso gia afto pou grapses peri krisews sto telos tis zwis . egw oute afto mporw na to xonepsw . Se ena gigantiaio kosmo ,pou malista o theos einai panw apo afton , exei kamia simasia i proskairi anthropini ithiki? kamia simasia i telos pantwn tin apeirws elaxisti exoume , sti geniki megalyteri pragmatikotita tou sympantos. Oles oi kosmologies aftes pou anakatevoun ton theo exoun k kati entona egwistiko nomizw. eimaste grapwmenoi stis yparkseis mas.kai pio efkola tha ftiname ti kardia mas ap to stoma para tha dexomastan apla k me iremia tin pio aplh, syntomi kai pagosmia sympantiki alitheia. Pws eimaste perastikoi mikroi k aftofilakismenoi sti viologia mas. O theos tha mporouse kalista na paei gia psarema , aftes tis zestes meres . :) exw pethimisei tis syzitiseis mas aftes re kwsta.

Strahd είπε...

Γενικά οι 10 εντολές γράφτηκαν για μια εποχή όπου τα πάντα ήταν, να το πω απλά, μπουρδέλο. Δεν υπήρχαν κανόνες. Δεν υπήρχαν καν ηθικοί φραγμοί. Τώρα μερικοί από αυτούς ακούγονται ξεπερασμένοι και παλιομοδίτικοι. Αλλά σίγουρα έχουν παίξει τον ρόλο τους σε αυτή την διαμόρφωση της κοινωνίας μας.

Όσο αφορά τον Θεό, δεν ξέρω να σου απαντήσω. Εγώ πιστεύω, κι όχι επειδή μου το επέβαλε η κοινωνία ή η οικογένεια ή κι εγώ δεν ξέρω ποιός, αλλά γιατί κάποια γεγονότα στην ζωή μου με έχουν κάνει να πω πως ναι πιστεύω. Καλό Πάσχα. :)

tovene592 είπε...

οι 10 εντολές "δόθηκαν" στους ισραηλίτες σε μία περίοδο που ζούσαν υποτελείς στους αιγύπτιους. είχαν την ανάγκη αυτής της επιβολής του θεού για να ενωθούν και να πιστέψουν ότι μπορούσαν να απελευθερωθούν. η έμπρακτη παρουσία του θεού ήταν απαραίτητη για αυτή την προσπάθεια που θα τους ένωνε και θα τους έκανε να πιστέψουν στο θαύμα της απελευθέρωσης και της επιστροφής στη γη τους. νομίζω αυτή η παράμετρος παίζει έντονα.

mr. F είπε...

Ποιος ασχολείται ακόμη με την εκκλησία; :-)

Anti είπε...

Σημασία έχει να σεβόμαστε τον άλλο και πρώτα από όλα τον ίδιο μας τον εαυτό...
Αν υπάρχει σεβασμός και αυτοσεβασμός δεν χρειαζόμαστε νόμους....


φιλικά
άντη

b|a|s|n\i/a είπε...

το μνημόνευσα λίγο πριν στου τοβένε. εδώ μοιάζει ακόμα πιο επίκαιρο
http://www.zeitgeistmovie.com/
ειδικά το πρώτο μέρος που αναφέρεται στις θρησκείες.
αν ψάξεις στο google zeitgeist+greek θα το βρεις με ελληνικούς υπότιτλους

πολύ καλή ανάσταση σου εύχομαι. με υγεία και πολλή πολλή αγάπη.

Κώστας είπε...

#Ηφαιστίωνα, εγώ να δεις μικρός πόσο είχα τρομάξει όταν είχα πρωτοακούσει τις ιστορίες με το Θεό που τιμωρούσε όσους δεν ζούσαν με τον τρόπο που ήθελε.

#revqueer, δηλαδή δε θα πας στον επιτάφιο; :p

#Dynx, πολύ ενδιαφέρον το σχόλιο σου.
1. Πράγματι, ειδικά μάλιστα όταν ο γάμος είναι αυτοσκοπός και όχι αποτέλεσμα της αγάπης για κάποιον άλλο άνθρωπο.
2. Εδώ θα διαφωνήσω, αλλά όχι τελείως, τυχαίνει να προσπαθώ σαν άνθρωπος να μη λέω ποτέ ψέματα, αλλά σε κάποιες μικροπεριπτώσεις (πχ "σόρρυ που άργησα είχε κίνηση") δε νομίζω ότι είναι πια και τόσο κακό.
3. Δε θέλω να κάνω το δικηγόρο του Θεού, αλλά εγώ το αντιλαμβάνομαι ως "να σέβεσαι τους γονείς σου" όχι να τους υπακούς τυφλά και πιστεύω ότι ακόμα κι αν κάποιοι είναι φρικτοί γονείς αξίζουν έναν ελάχιστο σεβασμό από το παιδί τους μόνο και μόνο γιατί το έφεραν στη ζωή.

#Nick, πώς πάει η νηστεία;
Χαχαχα
Δεν ξέρω για την πρόσκαιρη ανθρώπινη ηθική, αλλά θέλω να πιστεύω ότι υπάρχουν κάποια πράγματα που ισχύουν για όλες τις εποχές, όπως το "ου φονεύσεις".
Έχεις δίκιο στις τελευταίες γραμμές σου, είμαστε προσωρινοί και εγώ είμαι πολύ εγωιστής για να αποδεχτώ αυτή την αλήθεια.

#Strahd, ο σκοπός ίσως αγιάζει τα μέσα σε αυτή την περίπτωση, αν ήταν απαραίτητες αυτές οι "εντολές διά χειρός Θεού" για να γίνουμε περισσότερο ανθρώπινοι, τότε καλώς έγινε. Ωστόσο αυτό δεν αναιρεί την πραγματικότητα που περιγράφω στο ποστ μου, δηλαδή τη χρήση της θρησκείας ως μέσο εκφοβισμού και πίεσης.

#tovene592, σε αυτή την περίπτωση λειτούργησε ως συνεκτικό στοιχείο που τους έκανε να νιώσουν ότι έχουν κάτι κοινό για το οποίο αξίζει να παλέψουν. Λειτούργησε με τον ίδιοττρόπο που λειτουργεί ο φανατισμός για την πατρίδα που ανήκεις, ή την ομάδα.

#mr. F, αρκετά εκατομύρια άνθρωποι unfortunately.

#Anti, δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω.

#b|a|s|n\i/a, για να δούμε..
Επίσης για τις ευχές :)

Hfaistiwnas είπε...

Kαληνύχτα Κώστα!!!

Haris είπε...

Τίποτα δεν είναι αυτόνόητο: ακόμα και το ου φονεύσεις, ακυρώνεται σε περίπτωση πολέμου, ή όταν κάποιος απειλεί την ζωή μας. "Ο άνθρωπος είναι ικανός για τα πάντα". Φυσικά δεν αναφέρεται, πως ο δημιουργός των κανόνων, ο Μωυσής, πιστεύεται πως σκότωσε κατά την έξοδό του, 243.οοο ανθρώπους...

Οι θρησκείες δεν είναι εξουσιαστικά κέντρα: είναι δημιουργήματα δούλων. Τα πράγματα είναι αντίστροφα: δεν τις γέννησε η ανάγκη για εξουσία, αλλά η ανάγκη για υποταγή.

Σμέμνιος Ναΐτης είπε...

Οι νόμοι και οι κανόνες είναι για να μπορούμε να επιβιώνουμε σε συνθήκες έλλειψης αγάπης. Και η επιβίωση δεν είναι ζωή σε καμία περίπτωση. Ή η έλλειψη αγάπης είναι αυτή που μας ανάγκασε να εφεύρουμε τους νόμους και τους κανόνες. Και η όντος παρά φύση κατάσταση είναι αυτή. Η ζωή μέσα σε νόμους, νόρμες και ασφυχτικές δομές. Δεν ξέρω αν ο θεός που εμείς οι χριστιανοί πιστεύουμε υπάρχει. Διότι σίγουρα σε αυτόν που υπάρχει δεν πιστεύουμε.

g for george είπε...

Διαφωνώ.

Αλλά γι' αυτό είμαστε εδώ, για να διαφωνούμε και να συζητάμε.

Κώστας είπε...

#Hfaistiwnas καληνύχτα. Χρόνια πολλά.

#Haris, για να μην αναφέρουμε πόσοι σκοτώθηκαν στο όνομα της θρησκείας της αγάπης. Μία λέξη αρκεί: Σταυροφορίες..
Συμφωνώ ως προς την "ανάγκη" των ανθρώπων για υποταγή και οικειοθελή παραχώρηση της ελευθερίας τους μέσω της πίστης σε θρησκείες. Από την άλλη υπάρχουν και αυτοί που εκμεταλεύονται αυτή την κατάσταση για να αποκτήσουν εξουσία πάνω στα κεφάλια των πιστών. Είναι το ιερατείο.

#Σμέμνιος Ναΐτης, πολύ ωραίο το σχόλιο σου. Δε μου βγαίνει να προσθέσω κάτι, μόνο να επαναλάβω μαζί σου τα:
"η επιβίωση δεν είναι ζωή σε καμία περίπτωση."
και
"Δεν ξέρω αν ο θεός που εμείς οι χριστιανοί πιστεύουμε υπάρχει. Διότι σίγουρα σε αυτόν που υπάρχει δεν πιστεύουμε."
...εκπληκτικά!

#g for george, συμφωνώ. Νομίζω πάντως ότι σε κάποια θέματα θα έπρεπε όλοι να συμφωνούμε, όπως ότι κανένας Θεός δε θα έσωζε μόνο όσους πίστευαν σ' αυτόν και θα καταδίκαζε όσους πιστεύουν σε άλλες θρησκείες ή δεν πιστεύουν καθόλου. Μου φαίνεται εντελώς αδιανόητο. Ακόμα κι αν υπάρχει ένας τέτοιος Θεός, εγώ δεν τον αποδέχομαι.

Χρόνια πολλά σε όλους.

g for george είπε...

Κώστα, θεωρώ αυτό που λες, αυτονόητο!

Equilibrium είπε...

Τελείωνοντας την ανάγνωση του ποστ σκεφτόμουν να σε ρωτήσω ρητορικά "μα και το ου μοιχεύσεις" να επισύρει βαριά ποινή;...

βέβαια θα διαφωνήσω με τον dynx από πάνω, η εντολή δε λέει να μην πεις μικρό, αθώο ψεματάκι, αλλά να μην μαρτυρήσεις ψευδώς σε δίκη καταδικάζοντας έτσι με την κατάθεσή σου ένα αθώο ή αθωόνοντας έναν ένοχο, κάτι που ευτυχώς είναι ποινικά κολάσιμο. Ούτε τη γενίκευσή του ότι οι γονείς έχουν ΠΑΝΤΑ άδικο, άσε που να τους τιμάς δε σημαίνει κατ' ανάγκην να συμφωνελις και να υποτάσσεσαι στο λόγο τους.

Ως αγνωστικιστής δε μπαίνω καν στο δίλημα αν ο Θεός είναι τιμωρός, ευεργέτης κλπ. Υπήρξε διαχρονικά ολόκληρη θεωρία δημιουργίας θρησκειών ως μηχανισμοί επιβολής της εξουσίας.

φιλί!

Κώστας είπε...

Για το "ου μοιχεύσεις" έχεις δίκιο, τότε βέβαια επειδή το κράτος και ο Θεός ήταν ένα, ήταν αναπόφευκτο οι επιθυμίες του Θεού να γίνονται και νόμοι (κάτι που άλλωστε συμβαίνει και σήμερα σε πολλές χώρες του Ισλάμ).

Σήμερα μπορεί να θεωρούμε όλοι την απιστία κοινωνικά κατακριτέα (ακόμα κι όσοι τη διαπράττουν), αλλά κανείς δε θα ζητούσε να ποινοικοποιηθεί.

Στα υπόλοιπα, συμφωνούμε απόλυτα!